Wat we van de natuur weten hebben wetenschappers ons verteld of laten zien of we hebben het zelf waargenomen. Al eeuwen kruipen mensen met loepen, microscopen, reageerbuisjes, pincetjes, linialen en telramen over de aardbol of kijken naar de sterren. Maar met het toenemen van onze kennis zijn we zijn er wel achter gekomen dat hoe meer we weten, hoe minder we weten. Onze kennis is nooit volledig, nooit volmaakt. Er zijn altijd nog gezichtspunten waaruit we de objecten op een onverwacht andere manier kunnen bekijken. En daarmee komen de dingen opeens in een ander daglicht te staan of ontdekken we nog andere eigenschappen. De fotograaf Anne Geene heeft zich toegelegd op de beeldende waarneming en vastlegging van nieuwe feiten , nieuwe eigenschappen van onze natuurlijke wereld. Over wat ze allemaal tegenkwam heeft ze een boekje gemaakt.
Jonge vrouw op de drempel naar volwassenheid wint een schrijfwedstrijd. Met nog 10 anderen wordt ze een maand lang -volledig verzorgd en betaald- gastredacteur bij een toonaangevend vrouwentijdschrift in New York, in de jaren 60. Ze maakt kennis met een wereld van glitter and glamour, ontmoet beroemdheden en ziet haar schrijfsels gepubliceerd. Maar de feestjes, banketten, diners en excursies, die er bijhoren, bekoren haar nauwelijks. Ze onttrekt zich eraan en gaat liever naar het café met mannen en vriendinnen. Ook dit bevalt haar maar half. Ze weet niet wat ze met haar leven wil. De kans op een glansrijke carrière laat ze door haar vingers glippen.
Na middernacht kan de politie nog aanbellen om te kijken of je logés hebt. Elke week moet je een emmer poep inleveren voor mest op het land. Als je uit het zuiden komt krijg je de slechtste baantjes. Seks voor het huwelijk is verboden. Een brief doet er een maand over om op een adres in een naburig dorp te arriveren. Om je honger te stillen pluk je stiekem pruimen uit de staatsboomgaard. Voor grapjes over het staatshoofd kun je levenslang krijgen. Zo is het leven van Noord-Koreanen. Journalist Barbara Demick schreef de verhalen op van Noord-Koreanen die hun land ontvluchtten. Ongelooflijk en hartverscheurend.
Het fenomeen dief-bij-wet, vor v zakone, is vooral bekend geworden uit de Gulag literatuur. Het betreft een russisch type crimineel dat volgens een eigen systeem van wetten leeft. Gulag getuigen zoals Solzhenytsin, Sjalamov, of onze eigen Johan Wigmans, mochten de Urki's als kamp- of barakgenoot meemaken. Zij getuigden over de wreedheden en onderdrukking die de Urki's, al dan niet met steun van de kampleiding, over de politieke gevangenen uitoefenden. Ook vertellen ze uitgebreid over de voor hen onbegrijpelijke dieventaal, rituelen, sexuele moraal en de tattoeages van dit type criminelen.
De oorlogsinvalide Andreas Pum heeft geluk. Als hij uit het sanatorium wordt ontslagen krijgt hij een onderscheiding. En als een van de weinigen in het land ook nog een vergunning op te mogen treden als straatmuzikant. Zo is hij verzekerd van een regelmatig inkomen en van enig aanzien. Hij dwaalt met zijn orgeltje op een houten been door de stad.
Zelfs zijn grote verlangen een vrouw te hebben komt in vervulling als hij een pronte weduwe ontmoet die wel met hem wil trouwen. Hij had in het sanatorium nooit kunnen dromen dat het lot hem nog goed gezind zou zijn. Totdat hij net die ene keer dat hij in de tram zit, in aanvaring komt met meneer Arnold, een hypocriete bourgeois. Andrea's wereld raakt op zijn kop. Zijn bestaan gaat snel bergafwaarts.
Joseph Roth heeft een prachtig, compact en treffend boek geschreven over de verhoudingen tussen de maatschappelijke klassen in Duitsland tussen de twee wereldoorlogen. Andreas die ondanks zijn inzet en lijden in de oorlog zijn leven weer op de rails krijgt, wordt zonder mededogen onderuit gehaald door minachting, afkeer en arrogantie van zijn landgenoten. Hij blijft tenslotte toch maar een ‘kleine man'.
Taal en stijl in deze roman laten het boek lezen als een sprankelende bergbeek. Kleurrijke beeldspraak maken het lezen van Rebellie tot een klein feest. Rebellie is te lezen als een metafoor voor de ongelijkheid tussen mensen, maar ook als een aanklacht er tegen. Het boek is een parel in Roth's oeuvre. Roth is een rasschrijver die achter een ogenschijnlijk eenvoudig verhaal een complete wereld blootlegt van maatschappelijke verhoudingen.
Goed voor henzelf, goed voor hun familie, goed voor de stad, goed voor het land. De stad als draaipunt voor een beter leven. Dit concludeert Doug Sanders, een Canadese journalist, die wereldwijd uitgebreid research deed naar de grote migratiestroom die op gang komt van het platteland naar de stad. Hij schreef er een fascinerend, geëngageerd en uiterst informatief boek over.
Paul ligt in het ziekenhuis. In Berlijn. Hij herstelt van een aframmeling door een groep neo-nazi’s. Naast hem ligt Jozef, een oudere man. Deze vertelt Auschwitz te hebben overleefd en later nog heeft meegeholpen met de bouw van de Berlijnse muur. Paul is gefascineerd en gaat het levensverhaal van Jozef opschrijven. Al gauw blijkt dat Jozef niet is wie hij zegt te zijn. Paul verzeilt zo in een hem ongekende wereld, waarin de naoorlogse decennia en de nazi-tijd om elkaar heen wervelen. Machinaties van geleerden, mysterieuze kennissen en geliefden voeren uiteindelijk in Berlijn tot de ultieme wraak voor de holocaust. Raadselachtige gebeurtenissen, het eigentijdse decor van Faust's hoofdstad en de vele voorvallen uit de oorlogsjaren houden de vaart erin. Verhaeghen heeft een krachttoer geleverd met diepe inzichten in de menselijke ziel van kwaad en redding. Omega Minor is een briljant en rijk boek. Prachtig geschreven. Een gebeurtenis.